Handel towarem ze zwrotów konsumenckich i nadwyżkami magazynowymi bywa opisywany wyłącznie przez pryzmat marży. To jednak tylko połowa obrazu, bo każda sprzedana sztuka to produkt, który nie trafił do utylizacji. W gospodarce obiegu zamkniętego ten segment pełni konkretną funkcję i coraz częściej staje się argumentem sprzedażowym wobec klientów.

Skąd biorą się nadwyżki i zwroty

Skala zjawiska wynika z mechaniki współczesnego handlu internetowego. Kupowanie kilku rozmiarów naraz, darmowe zwroty i szybkie cykle produktowe sprawiają, że do magazynów wraca ogromna liczba towaru. Dla dużego sprzedawcy indywidualne sprawdzanie, pakowanie i ponowne wystawianie każdej sztuki bywa droższe niż sprzedaż całej partii dalej.

Do tego dochodzą nadwyżki magazynowe, czyli produkty nowe, które nie zostały sprzedane w planowanym czasie: końcówki kolekcji, zmienione opakowania, towar po zmianie asortymentu. Bez rynku wtórnego duża część tych produktów kończyłaby jako odpad, mimo że są pełnowartościowe.

Realny efekt środowiskowy

Najważniejszy wpływ nie polega na recyklingu, tylko na przedłużeniu życia produktu. Ponowne wprowadzenie sprzętu do obiegu oznacza, że nie trzeba wyprodukować kolejnego egzemplarza, a to właśnie produkcja odpowiada za największą część śladu środowiskowego większości urządzeń.

Drugi efekt dotyczy odpadów. Sprzęt elektryczny wymaga specjalistycznego przetwarzania, a jego utylizacja jest kosztowna i energochłonna. Każda sztuka, która znajdzie drugiego użytkownika, odsuwa ten moment w czasie.

Trzeci, mniej oczywisty, dotyczy opakowań. Sprzedawca outletowy, który ponownie wykorzystuje kartony i wypełniacze z przyjętych dostaw, ogranicza zużycie materiałów przy każdej wysyłce.

Miejsce małego sprzedawcy w tym łańcuchu

Rola drobnych firm handlujących paletami jest w tym systemie konkretna. To one wykonują pracę, która przy dużej skali jest nieopłacalna: sprawdzenie pojedynczej sztuki, dokompletowanie zestawu, wyczyszczenie produktu, opisanie wady i znalezienie kupującego, któremu ta wada nie przeszkadza.

Bez tego ogniwa towar z rynku wtórnego trafiałby głównie do przetworzenia. Z nim wraca do użytkowania, często po cenie, która udostępnia sprzęt osobom, dla których nowy egzemplarz byłby poza zasięgiem.

Jak komunikować to klientom

Argument środowiskowy działa, ale tylko wtedy, gdy jest konkretny. Ogólne hasła o ekologii klienci ignorują, bo widzą je wszędzie. Działają natomiast fakty:

• liczba sztuk przywróconych do obiegu w danym miesiącu lub roku
• informacja o ponownym wykorzystaniu opakowań przy wysyłce
• opis procesu: co sprawdzasz, co czyścisz, co naprawiasz przed sprzedażą
• jasne wyjaśnienie, dlaczego produkt jest tańszy, czyli skąd pochodzi
• informacja o tym, co robisz ze sztukami nienadającymi się do sprzedaży

Ostatni punkt bywa pomijany, a jest ważny. Odpowiedzialna utylizacja elektrośmieci przez uprawniony podmiot to element, który odróżnia rzetelną firmę od przypadkowego handlarza.

Obowiązki, które się z tym wiążą

Wprowadzanie produktów w opakowaniach oraz sprzętu elektrycznego na rynek wiąże się z obowiązkami rejestrowymi i sprawozdawczymi, zwłaszcza po stronie importera. Warto ustalić swój status na początku działalności i sprawdzić, czy i w jakim zakresie dotyczą cię przepisy dotyczące bazy danych o produktach i opakowaniach. Szczegóły warto potwierdzić z księgową, bo zależą od tego, skąd i w jakiej roli sprowadzasz towar.

Niezależnie od formalności obowiązuje zasada praktyczna. Sprzęt uszkodzony w sposób zagrażający bezpieczeństwu nie powinien wracać do obiegu w żadnej klasie, tylko trafiać na części albo do przetworzenia przez uprawniony podmiot.

Trend, który będzie się wzmacniał

Rosnące koszty surowców, presja regulacyjna wobec producentów i zmiana nastawienia kupujących sprawiają, że rynek produktów z drugiego obiegu rośnie. Coraz więcej klientów traktuje zakup sprzętu z wadą estetyczną jako rozsądną decyzję, a nie kompromis. Dla sprzedawcy oznacza to jedno: uczciwy opis stanu i jasna komunikacja pochodzenia towaru przestają być tylko kwestią etyki, a stają się elementem przewagi rynkowej.

Każda paleta przywrócona do obiegu zaczyna się u dostawcy, który zbiera i porządkuje towar ze zwrotów, jak robi to Returnz.

Co zrobić z częścią nienadającą się do sprzedaży

W każdej dostawie zostaje grupa produktów, których nie da się sprzedać w żadnej klasie. Odpowiedzialne podejście do tej części jest tym, co odróżnia firmę działającą w obiegu zamkniętym od zwykłego pośrednika.

Sprawne podzespoły warto odzyskać jako części do kompletowania innych egzemplarzy. Elementy metalowe, kable i opakowania trafiają do odpowiednich frakcji, a sprzęt elektryczny do podmiotu zajmującego się przetwarzaniem elektroodpadów. Prowadzenie prostej ewidencji tego, co i gdzie przekazujesz, przydaje się zarówno przy rozliczeniach, jak i w komunikacji z klientami.

FAQ

Czy handel zwrotami faktycznie pomaga środowisku? Przedłużenie życia produktu ogranicza potrzebę produkcji nowego i odsuwa moment powstania odpadu. To wymierny efekt, choć zależy od tego, jak duża część partii wraca do użytkowania.

Czy warto pisać o ekologii w opisach produktów? Tak, jeśli jest to konkretne i prawdziwe. Ogólnikowe deklaracje bez pokrycia działają odwrotnie do zamierzenia.

Co zrobić ze sztukami nienadającymi się do sprzedaży? Przekazać je uprawnionemu podmiotowi zajmującemu się przetwarzaniem, a elementy sprawne wykorzystać jako części zamienne do kompletowania innych egzemplarzy.